1. Quy định về chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc chuẩn hóa hệ thống mã số và biểu mẫu cho hoạt động tư vấn chuyên ngành. Điều này giúp nâng cao tính chuyên nghiệp và khả năng giám sát năng lực của các chuyên gia trong ngành.

1.1. Nguyên tắc ghi mã số chứng chỉ:

Mã số chứng chỉ tư vấn được cấp mới theo số định danh cá nhân (đối với công dân Việt Nam) hoặc số hộ chiếu/giấy phép lao động (đối với người nước ngoài). Đối với các trường hợp điều chỉnh, mã số sẽ được thêm hậu tố ".XX" (trong đó XX là thứ tự số lần điều chỉnh).

1.2. Hệ thống biểu mẫu nghiệp vụ

Doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý các mẫu văn bản tại Phụ lục I. Cụ thể:

- Mẫu 01a: Văn bản đề nghị cấp, cấp lại hoặc điều chỉnh chứng chỉ. Trong mẫu này, cá nhân phải kê khai chi tiết trình độ chuyên môn, bằng cấp, kinh nghiệm thời gian công tác và kinh nghiệm nghề nghiệp.

- Mẫu 01b: Giấy xác nhận quá trình công tác, yêu cầu thông tin về chức danh, công việc chính và hợp đồng/quyết định giao nhiệm vụ.

- Mẫu 01c: Giấy xác nhận của chủ đầu tư về các công việc, dự án cụ thể mà cá nhân đã hoàn thành.

1.3. Lĩnh vực hoạt động tư vấn

Chứng chỉ được phân định rõ theo hai lĩnh vực chính: (A) Tư vấn lựa chọn công nghệ, thiết bị đối với dự án hóa chất; và (B) Tư vấn an toàn, an ninh hóa chất.

2. Xây dựng Kế hoạch và Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất

Thông tư 02/2026/TT-BCT đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật cực kỳ chi tiết về cách trình bày và nội dung của các hồ sơ an toàn.

2.1. Tiêu chuẩn trình bày kỹ thuật

Để đảm bảo tính thống nhất, các bản Kế hoạch/Biện pháp phải tuân thủ:

• Trình bày trên khổ giấy A4, font chữ Times New Roman, cỡ chữ 14.

• Nội dung ngắn gọn, sạch sẽ, không tẩy xóa; các thuật ngữ tiếng Anh thông dụng hoặc từ viết tắt phải có giải thích từ ngữ.

• Các bản đồ vị trí, sơ đồ mặt bằng thiết bị và dây chuyền công nghệ phải in màu trên khổ giấy tối thiểu là A3.

• Bìa của Kế hoạch sau khi được phê duyệt phải đóng bìa cứng màu xanh chữ nhũ vàng.

2.2. Bố cục nội dung bắt buộc

Một bản Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hoàn chỉnh phải bao gồm 4 chương chính,,:

• Chương 1: Thông tin liên quan đến dự án/cơ sở. Bao gồm quy mô đầu tư, công nghệ sản xuất, bản kê khai tên và khối lượng hóa chất nguy hiểm, cùng các yêu cầu kỹ thuật về bao gói, bảo quản.

• Chương 2: Phòng ngừa và ứng phó sự cố. Đây là nội dung cốt lõi, yêu cầu dự báo các điểm nguy cơ, dự báo tình huống điển hình và đề xuất các giải pháp quản lý, kỹ thuật. Đặc biệt, doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch sơ tán người và tài sản, cũng như phương án phối hợp với các lực lượng bên ngoài,.

• Chương 3: Kế hoạch diễn tập. Quy định về các kịch bản giả định và kế hoạch triển khai diễn tập định kỳ.

• Chương 4: Khắc phục hậu quả. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật để xử lý sau sự cố và phương án bồi thường thiệt hại.

Đối với các cơ sở quy mô nhỏ hơn, việc lập Biện pháp phòng ngừa cũng phải tuân thủ bố cục tương tự nhưng được tinh giản phù hợp với thực tế vận hành, tập trung vào năng lực ứng phó tại chỗ,.

3. Diễn tập ứng phó sự cố hóa chất: Từ lý thuyết đến thực hành

Thông tư nhấn mạnh việc diễn tập không được làm hình thức mà phải đi vào thực chất. Quy trình tổ chức diễn tập bao gồm các bước từ xây dựng kịch bản tổng thể, tập luyện, hợp luyện đến tổ chức thực binh.

• Nội dung diễn tập: Phải xác định rõ thời gian, địa điểm, tình huống giả định, quy trình xử lý và các đơn vị phối hợp.

• Chế độ báo cáo: Sau khi diễn tập, tổ chức phải lập báo cáo kết quả theo Mẫu 04 tại Phụ lục IV,. Báo cáo này bao gồm đánh giá về công tác chuẩn bị, các bài tập cho lực lượng ứng phó và hình ảnh minh chứng thực tế.

• Lưu trữ hồ sơ: Hồ sơ diễn tập phải được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất và lưu trữ tại cơ sở ít nhất 03 năm.

4. Trách nhiệm quản lý của địa phương (Kế hoạch cấp tỉnh)

Thông tư dành một phần lớn (Phụ lục II, phần E) để hướng dẫn các tỉnh xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất cấp tỉnh.

Cơ quan quản lý địa phương có trách nhiệm:

• Đánh giá thực trạng hoạt động hóa chất trên địa bàn tỉnh.

• Dự báo các nguy cơ gây sự cố và tác động của chúng đến môi trường, con người và xã hội.

• Xây dựng hệ thống giải pháp về nhân lực, thiết bị và cơ chế phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

• Thành lập Ban chỉ huy ứng phó sự cố hóa chất cấp tỉnh và xây dựng các phương án ứng cứu tương ứng với mức độ nguy hiểm.

5. Quy trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ

Cục Hóa chất là cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất đối với các đối tượng thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương.

Quy trình thẩm định được thực hiện chặt chẽ qua các bước:

• Doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị theo Mẫu 03a.

• Hội đồng thẩm định tiến hành họp, thảo luận và đánh giá dựa trên phiếu nhận xét của các thành viên (Mẫu 03c).

• Thông báo kết quả thẩm định (Mẫu 03b-2) gửi cho doanh nghiệp để hoàn thiện hồ sơ nếu cần thiết.

• Kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu của Hội đồng thẩm định trước khi ra quyết định phê duyệt cuối cùng.

• Đóng dấu chứng thực vào bản Kế hoạch chính thức để làm căn cứ thực hiện (Mẫu 03e).

6. Kết luận

Thông tư 02/2026/TT-BCT có hiệu lực thi hành từ ngày 17 tháng 01 năm 2026. Với hệ thống biểu mẫu đồ sộ và các hướng dẫn kỹ thuật chi tiết, văn bản này đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả hồ sơ pháp lý lẫn năng lực an toàn thực tế. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về chứng chỉ tư vấn, lập kế hoạch phòng ngừa và tổ chức diễn tập không chỉ giúp doanh nghiệp hoạt động đúng luật mà còn là giải pháp bền vững để bảo vệ tài sản, tính mạng con người và môi trường trước các nguy cơ tiềm ẩn từ hóa chất

Xem thêm: Thông tư 01/2026/TT-BCT