Axit nitric (HNO3) là một hợp chất khá thú vị và đầy bí ẩn trong chuỗi các hợp chất đuôi NH3. Trong tự nhiên HNO3 khá mạnh mẽ và có nhiều những tác nhân hóa học gây ra các biến động kỳ lạ về môi trường sống. Được mệnh danh là một chất hóa học cực độc, tính chất vật lý và hóa học của HNO3 cho đến giờ vẫn còn nhiều ẩn mã chưa được giải thích. Còn biết bao nhiêu điều thú vị khác xoay quanh loại axit này nữa? Xin mời bạn cùng VIỆT QUANG đi vào khám phá tại bài viết dưới đây nhé!

Axit Nitric là gì? Tính chất hóa học của Axit nitric

Axit Nitric HNO3 là gì?


Cùng giống như các hợp chất hóa học khác, Axit Nitric cũng sẽ có những tính chất và đặc tính hóa học riêng cho mình. Vậy về cơ bản, ý nghĩa tên gọi của hợp chất hóa học Axit Nitric là gì? Bản chất của loại chất này bao gồm những vấn đề gì? Cùng chúng tôi khám phá tiếp các nội dung thú vị ngay bên dưới đây nhé!

Định nghĩa Axit Nitric

Axit nitric là một hợp chất hữu cơ có tên gọi hóa học chung đó là HNO3. Ở dạng chất lỏng, HNO3 thường không có màu và có bốc khói mạnh trong không khí có độ ẩm. Ở tự nhiên Axit Nitric được cấu thành và tạo ra từ những đợt sấm chớp và mưa sét. Cho đến hiện đại theo các chứng minh khoa học thì HNO3 là một tác nhân gây ra các trận mưa Axit hủy diệt.

Chính vì sự đặc biệt này nên HNO3 luôn là một hợp chất hóa học có tính sát thương và nguy hiểm cao. Nó là một chất axit cực độc, dễ ăn mòn và dễ tạo ra cháy nổ có tính sát thương cũng cực kỳ cao. Ngoài thực tế HNO3 không màu, ở dạng tinh khiết, nếu như bạn để lâu thì HNO3 sẽ bị chuyển sang màu vàng.

Màu vàng ở đây là do sự tích tụ của các nito oxit. Về cơ bản, nếu như một dung dịch có khoảng hơn 86% axit nitric, nó sẽ được gọi với cái tên đó là Axit nitric bốc khói. Axitnitric bốc khói có các đặc trưng đó là có bốc khói màu trắng và có axitnitric bốc khói màu đỏ. 2 đặc trưng này sẽ bị phụ thuộc vào số lượng nito dioxit đang hiện diện.

Các đặc tính lý hóa của HNO3 (Axit Nitric)

Đặc tính hóa học và vật lý của HNO3


Dưới đây là các đặc tính vật lý và hóa học của loại hợp chất axit HNO3 mà bạn nên ghi lại để học và phân tích: (TÀI LIỆU NGUỒN: WIKIPEDIA)

Về đặc tính vật lý: 

  • Công thức hóa học: 3
  • Khối lượng phân tử chính: 63.012  g · mol −1
  • Ngoại quan: Chất lỏng bốc khói không màu, vàng hoặc đỏ 
  • Mùi: vị chát, ngột ngạt
  • Tỉ trọng: 1,51 g cm 3 , 1,41 g cm 3 [68% w / w]
  • Độ nóng chảy: −42 ° C (−44 ° F; 231 K)
  • Điểm sôi: 83 ° C (181 ° F; 356 K) dung dịch 68% sôi ở 121 ° C (250 ° F; 394 K)
  • Độ hòa tan trong nước: Hoàn toàn có thể trộn được
  • Đăng nhập P: .130,13 
  • Áp suất hơi: 48 mmHg (20 ° C) 
  • Độ Axit: −1.4 
  • Cơ sở liên hợp: Nitrat
  • Nhạy cảm từ: 1,99 × 10 −5  cm 3 / mol
  • Chỉ số khúc xạ: 1.394 (16,5 ° C)
  • Khoảnh khắc lưỡng cực: 2,17 ± 0,02 D

Về đặc tính hóa học của HNO3

Là một dung dịch hóa học Nitrat Hydro có công thức hóa học chung đó là: HNO3.

Đây là một dạng Axit thuộc nhóm khan, là một dạng Monoaxit mạnh, có đặc tính oxy hóa cực mạnh và có thể nitrat hóa nhiều hợp chất vô cơ. HNO3 có hằng số cân bằng Axit (pKa)=-2.

Axit Nitric là 1 Monoproton chỉ có 1 sự phân ly nhất định, chính vì thế nó bị điện ly hoàn toàn thành các ion nitrat NO3 - và một proton hydrat (hay còn gọi là ion hidroni)

H3O+ HNO3 + H2O → H3O+ + NO3

Các tác dụng chính của Axit nitric phải kể đến đó chính là tác dụng với Bazo, Oxit Bazo và muối cacbonat để tạo ra các loại muối Nitrat.

 2HNO3 + CuO → Cu(NO3)2 + H2O

2HNO3 + Mg(OH)→ Mg(NO3)2 + 2H2O

2HNO3 + CaCO→ Ca(NO3)2 + H2O + CO2

Ngoài ra Axit Nitric còn có tác dụng với nhiều các hợp chất hữu cơ: HNO3 có thể có khả năng phá hủy nhiều hợp chất hữu cơ, vì thế sẽ cực kỳ nguy hiểm nếu để loại axit này tiếp xúc với cơ thể con người.

Ứng dụng và vai trò chính của Axit Nitric (HNO3)

Ứng dụng và vai trò chính của HNO3


Tuy nguy hiểm như thế nhưng tác dụng của Axit Nitric cũng không kém phần quan trọng. VIỆT QUANG sẽ chia vai trò của HNO3 ở 2 khía cạnh môi trường chính đó là: trong phòng thí nghiệm và trong hóa học công nghiệp:

Trong phòng thí nghiệm

Axit nitric là thuốc thử chính được sử dụng cho quá trình nitrat hóa – việc bổ sung một nhóm nitro, điển hình là một phân tử hữu cơ. Và nó cũng thường được sử dụng như một tác nhân oxy hóa mạnh.

Axit nitric cũng được sử dụng trong phòng thí nghiệm trường học để tiến hành các thí nghiệm liên quan đến việc thử clorit. Cho axit nitric tác dụng với mẫu thử, sau đó cho dung dịch bạc nitrat vào để tìm kết tủa trắng của bạc clorua.

Trong hóa chất công nghiệp

  • Axit Nitric nồng độ 68% được mang sử dụng để có thể chế tạo ra các loại thuốc nổ cơ bản như TNT hay như cyclotrimethylenetrinitramin (RDX).
  • Axit nitric có nồng độ 0,5-2% được sử dụng làm hợp chất nền nhằm xác định trong dung dịch có tồn tại kim loại không. Người ta gọi đó là kỹ thuật ICP-MS ICP-AES.
  • Người ta còn sử dụng Axit Nitric để sản xuất ra các hợp chất hữu cơ, bột màu, các loại thuốc nhuộm vải và chất tẩy màu.
  • Axit nitric được dùng để sản xuất nitrobenzen – tiền chất để sản xuất anilin và các dẫn xuất anilin với những ứng dụng then chốt trong sản xuất bọt xốp polyuretan, sợi aramit và dược phẩm.
  • Ở điều kiện nồng độ hóa học thấp (khoảng 10%) axit nitric thường sẽ được dùng để nhân tạo thông và maple. Màu sắc khi được tạo ra nhờ phản ứng sẽ có một màu khá giống màu vàng xám kiểu như màu gỗ cũ hoặc gỗ đã thành phẩm.
  • HNO3 còn được dùng làm các loại chất tẩy rửa đường ống, tẩy rửa bề mặt kim loại có trong các nhà máy sản xuất sữa.
  • Axit Nitric được dùng để loại bỏ các tạp chất, có khả năng cân bằng lại mức độ tiêu chuẩn của H2O.
  • Sử dụng để điều chế các loại phân bón hóa học, phân đạm, các loại muối nitrate ngành phân bón như: KNO3, Ca(NO3)2,...

Cách điều chế HNO3

Cách điều chế HNO3
Cũng như các ứng dụng và vai trò chính của HNO3 ở trên, ở phần điều chế này, hóa chất HNO3 cũng được điều chế tương tự ở 2 môi trường chính. 2 môi trường đó là: trong phòng thí nghiệm và môi trường công nghiệp sản xuất. 

1.Trong môi trường phòng thí nghiệm
  • Ở môi trường phòng thí nghiệm, người ta thường cho muối Natri dạng tinh thể kết hợp tác dụng với H2(SO4) đặc. Sau đó sẽ chưng cất hỗn hợp này tại nhiệt độ sôi của chính Axit HNO3 là 83 độ C. Cuối cùng sau khi chưng cất, HNO3 sẽ còn lại đó là một hợp chất kết tủa màu trắng có phương trình hóa học đó là: 

H2SOđặc + NaNO(tinh thể) → HNO+ NaHSO4

Axit Nitric sau khi bốc khói đỏ sẽ nhanh chóng chuyển sang dạng hợp chất hóa học Axit Nitric màu trắng. Lưu ý khi thực hiện các thí nghiệm, bạn nên làm bằng các dụng cụ thủy tinh, đặc biệt nên sử dụng các loại bình cổ cong nguyên khối do Axit Nitric khan. 

​2. Trong môi trường sản xuất chất hóa học công nghiệp
  • Axit Nitric (loãng) có thể được điều chế bằng cách cô đặc đến 68% axit hỗn hợp Azeotropic với khoảng 32% là nước. Để thu được axit có nồng độ cao hơn, chúng ta sẽ tiến hành chứng cất HNO3 với hợp chất dung dịch axit H2SO4 (axit sunfuric). 
  • H2So4 sẽ đóng vai trò như 1 chất khử mạnh, nó sẽ hấp thụ lại H2O. Với phương trình hóa học cụ thể như sau: 

4NH3 + 5O → 4NO + 6H2O (Pt, 850oC)

2NO + O2 → NO2

4NO + O+ 2H2O → 4HNO3

Dung dịch axit Nitric điều chế ở điều kiện công nghiệp sẽ có nồng độ là 52% và 68%. Việc sản xuất Axit Nitric được thực hiện và điều chế hoàn toàn bằng công nghệ Ostwald do Wilhelm Ostwald phát minh.

Những lưu ý khi sử dụng HNO3

Những lưu ý khi sử dụng HNO3

Dưới đây là những lưu ý bạn nên nhớ khi sử dụng HNO3 trong hóa học và sản xuất công nghiệp: 

  • Axit Nitric là chất oxy hóa cực kỳ mạnh mẽ. Trong trường hợp nếu cho HNO3 tác dụng với cyanit hoặc bột kim, HNO3 có thể gây ra phát nổ và tự khắc sẽ xảy ra hoạt động bốc cháy do phản ứng với Turpentine
  • Ở nồng độ đậm đặc,  HNO3 có thể gây ra các hiện trạng như bỏng da do phản ứng với Protein keratin có trên da. Trường hợp này nếu xảy ra sẽ khiến cho da chuyển sang màu vàng ngay lập tức. Hơn nữa, nếu HNO3 được trung hòa thì trạng thái sẽ chuyển sang màu cam. 
  • HNO3 có thể tạo ra phản ứng mạnh với các kim loại tạo thành khí Hydro rất dễ gây cháy trong môi trường không khí. 
  • Khi pha loãng, bạn tuyệt đối không được đổ nước vào bên trong dung dịch axit HNO3. Bạn cần cho HNO3 vào nước. Tuyệt đối phải nhớ đó là chỉ được cho HNO3 vào nước. 

Các biện pháp xử lý khi có sự cố liên quan đến Axit Nitric gây ra

Dưới đây là các tình huống và cách thức xử lý nếu như chẳng may bạn bị Axit Nitric gây hại:

  • Hít phải: Bạn phải nhanh chóng tìm kiếm nơi có không khí trong lành và cần cứu chữa y tế ngay kịp thời.
  • Tiếp xúc trực tiếp vào mắt: Phải ngay lập tức rửa lại bằng mắt nhiều nước
  • Tiếp xúc bề mặt da: ngay lập tức bạn cần rửa sạch ngay vùng mắt đang bị ảnh hưởng với thật nhiều nước trong khoảng thời gian ít nhất là 15 phút. Loại bỏ đi ngay các loại quần áo có tiếp xúc trực tiếp với chất độc
  • Nuốt phải: súc miệng thật sạch và ngay lập tức với dung dịch nước hoặc sữa. LƯU Ý: không được phép cho hoặc để bất cứ thứ gì vào miệng của nạn nhân khi không được sự cho phép của đội ngũ y bác sĩ cứu chữa.

Chính vì vây, bạn nên trang bị đầy đủ những thiết bị bảo hộ an toàn như kính mắt, khẩu trang, mũ, găng tay, quần áo dài tay, giày,…. Thường xuyên giữ cho nơi làm việc được sạch sẽ, thông thoáng, để xa những đồ dễ cháy nổ.

Nên mua Axit Nitric (HNO3) ở đâu uy tín nhất?

Nên mua HNO3 ở đâu chất lượng nhất

VIỆT QUANG hân hạnh là nhà cung cấp các loại hóa chất, dung dịch hóa học, các loại hóa phẩm hóa học chất lượng số 1 tại Việt Nam. Hơn nhiều năm gây dựng và phát triển, Việt Quang đã và đang dần chiếm trọn lòng tin của người tiêu dùng nhờ vào thương hiệu và chất lượng sản phẩm.

Là đơn vị đi đầu trong sản xuất cũng như cung cấp các sản phẩm hóa chất công nghiệp. Đặc biệt và mạnh nhất phải kể đến các dòng sản phẩm hóa chất công nghiệp tẩy rửa. 
Với các thế mạnh về công nghệ và hệ thống công xưởng máy móc điều chế sản phẩm hóa học cực kỳ hiện đại. Việt Quang cam kết mang đến cho doanh nghiệp một giải pháp "SẠCH - KHÔNG ĐỂ LẠI DƯ CHẤT VÀ CỰC KỲ THÂN THIỆN VỚI MÁY MÓC CÔNG NGHIỆP". 

Đối với dòng sản phẩm hóa chất Axit Nitric (HNO3), Việt Quang chúng tôi CAM KẾT

  • Sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp của bạn 24/24 về mọi vấn đề liên quan đến hóa chất công nghiệp. 
  • Đảm bảo chất lượng cam kết 100% không pha tạp đối với mọi loại sản phảm liên quan đến Axit Nitric. 
  • Các loại hóa chất đã được VIỆT QUANG tinh chế và sản xuất với 3 không "không dư chất - không tàn dư hóa phẩm - không ảnh hưởng máy móc". 
  • TẨT CẢ CÁC SẢN PHẨM ĐỀU ĐÃ ĐƯỢC BỘ CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KIỂM NGHIỆM VÀ GHI NHẬN THƯƠNG HIỆU.
  • Giá thành ĐƯỢC nhất trên thị trường công nghiệp hóa chất Việt Nam. 
  • Điều quan trọng nhất đó là các vấn đề về quy trình xử lý chất hóa học của VIỆT QUANG được đầu tư khá bài bản. Điều này giúp tạo ra các dòng sản phẩm hợp chất hóa học cực kỳ chất lượng cho đầu ra. 
  • Chúng tôi luôn túc trực chăm sóc và trả lời các yêu cầu của khách hàng về mọi vấn đề liên quan đến việc mua hóa chất Axit Nitric và đồng thời là tất cả các sản phẩm khác. 

XEM HÓA CHẤT CÔNG NGHIỆP VIỆT QUANG CÓ GÌ? 

ĐỌC THÊM BÀI VIẾT: Axit nitric là gì? Mua axit nitric giá tốt chất lượng cao

Tổng kết

Như vậy VIỆT QUANG đã đi vào phân tích thật chi tiết cho bạn toàn bộ những thông tin về Axit Nitric cơ bản. Nếu như bạn còn những thắc mắc chưa được giải quyết, hãy liên hệ ngay đầu số Holine 0914 935 185 để có thể được TƯ VẤN MIỄN PHÍ. Một lần nữa xin được trân thành cảm ơn quý bạn đọc đã lắng nghe và theo dõi bài viết của chúng tôi!